вторник, 27 марта 2018 г.

Шуда позйын

     Зэв интереснӧйтор мӧвпыштӧмаӧсь водзмӧстчысь коми йӧз - "Кыв поз" проект. Медшӧр могыс уджыслӧн - тӧдчӧдны бать-мамлы семьяын коми кыв видзӧмлысь коланлунсӧ.
     Меным мойвиис ветлыны татшӧм аддзысьлӧм вылас март 18-ӧд лунӧ. Ёртасян керкаын коймӧд паныдасьӧм вылын чукӧртчисны коми бать-мам челядьыскӧд. Уджыс муніс торъя жыръясын. Бать-мамкӧд артмис сёрни семьяясын коми кыв видзӧм йылысь. Челядь сы кадӧ тӧдмасисны коми серъясӧн, ворсісны да вӧчисны аслыспӧлӧс шур-шар.
     Тӧдса, мый тшӧкыда коми котыръясын челядь рочасьӧны. Мыйла тадз артмӧ? Тырмымӧн-ӧ вын пуктӧны бать-мам, мед тадз эз ло. Кыдз тайӧ войтырыслы, кӧн ныв-зон дугдылісны кутшӧмкӧ кадӧ сёрнитны комиӧн, бӧр вуджны чужан кывйӧн сёрни вылӧ? Та пӧрйӧ кагаыс лыддьӧ асьсӧ комиӧн либӧ рочӧн? Тайӧ да мукӧд юалӧм кыптыліс кывкутана сёрни дырйи.
     Бать-мам висьтасисны котырын мытшӧдъяс йылысь, а кагульнича ассяньыс вӧзйис, кыдз найӧс венны. Сідз, кагуклы колӧ коми среда, котырысь ӧтдор. Шуам, пӧль-пӧч дорӧ сиктӧ ветлӧм, коми школа да садйӧ новлӧдлӧм, коми кывъя кружокъяс вылӧ котралӧм, коми семьяяскӧд ёртасьӧм да с.в. Тырвыйӧ кагукӧс колӧ пыртӧдны коми культураӧ - ӧтлаын ветлыны музейӧ, коми театрӧ. Тӧдмӧдны йӧзкӧд, код тшӧтш коми, и мед найӧ сыкӧд сёрнитасны буретш комиӧн. Шуам, кагульничаыс либӧ велӧдысьыс кӧ коми, колӧ корны, мед тэнад кагаыдкӧд найӧ тшӧкыдджыка сёрнитасны комиӧн. Колӧ ошкыны, кор челядьыд шуӧны комиӧн, а оз кӧ мыйкӧ артмы шунысӧ, оз позь серавны на вылын!!! Сэк найӧ кутасны яндысьны висьтасьны коминас, а ошкӧмыд, кыдз ставлы тӧдса, ышӧдӧ водзӧ вермӧмъяс вылӧ!
     Какгаыдкӧд кӧ дугдылінныд коминас сёрнитны кутшӧмкӧ кадӧ, детсадъяс ветлігас, шуам, то пыртӧй коми сёрнисӧ вӧляысь, медводз кокни сёрникузясянь, гортын сёрни гӧгӧрвоӧмсянь, а сэсся вочасӧн джудждӧдӧй тӧдӧмлунъяссӧ - лыддьӧй коми небӧгъяс, видзӧдӧй да кывзӧй коми кывъя челядьлы передачаяс да с.в. Бур приёмӧн лоӧ пыртны котырӧ коми ворсӧмъяс, коми гаж котыртны.
     А медшӧрыс, колӧ гӧгӧрвоӧдны челядьлы ичӧтсяньыс нин, ар 2-3-сянь, мый ті сёрнитанныд кык кыв вылын, кужанныд шуны ставсӧ и комиӧн, и рочӧн. Мед кага гӧгӧрвоас, мыйла мамыс сыкӧд комиӧн сёрнитӧ, а кагульнича - рочӧн. И колӧ бытьӧн шуны, мый тайӧ кыккывъялуныс - зэв буртор. Ӧти и сійӧсӧ кужны шуны кык кывйӧн - тіян котырлӧн, коми йӧзлӧн аслыспӧлӧслун, озырлун. Чайта, кага тайӧс гӧгӧрвоас.
     Та серти. Кыдз менам вӧлі?
     Сёрнита Мишуккӧд куш комиӧн, а сійӧ мӧд во садикӧ котралігад векджык рочасьны кутіс. Шуам, сійӧ висьталӧ: "Хочу кушать". Ме сылы: "Сёйны кӧсъян? Но бур". А Миша дӧзмӧмӧн: "Абу сёйны кӧсъян, а хочу кушать. Марья Григорьевна говорит, кушать!" Ме векджык шайпаймуна.
     А тайӧ сёрни бӧрас гӧгӧрвои, кыдз колӧ шуны Мишуклы. Висьталі, мый ми сёрнитам кык кыв вылын, и гортын, мамкӧд, бурджык лоӧ шуны комиӧн кывсӧ, а садикын - рочӧн. Мед кӧ кык арӧса кагаыс (регыд куим тырӧ), гӧгӧрвоис тай менӧ. Картупель весалам да шуӧ: "Это большая картошка". Мися, ыджыд картупель, тэ ӧд тӧдан, кыдз коминас лоас. Сразу вежӧ кывсӧ: ыджыд пӧ.
     Чайта, татшӧм сёрни дырйи ми быдӧн кага быдтӧмын асссьыным мытшӧдъяснымӧс казялам да вермам венны.
     Сёрни помланьыс быдӧн кабала вылӧ гижис, мый кӧсйӧ аслас кагуксянь и мый ачыс талунъя лун кежлӧ вӧчӧ та серти. Менам артмис, мый ёна колӧ уджавны сы вылын, мед коми кывсӧ, культурасӧ пыртны да вужйӧдны котырӧ.
     Кажитчисны ёртъяслӧн вӧзйӧмъяс: Люда Камбалова бурторйӧн индіс рӧд туялӧм. Збыль, кагаыдкӧд кӧ ӧтвылысь корсянныд воддза кӧлена йылысь юӧр, сійӧ аддзас и кутас кывны асьсӧ тайӧ ыджыд рӧдыслӧн юкӧнӧн, а сідзкӧ, оз ӧтдортчы чужан кывйысь.
     Ӧльӧш Рассыхаев Егор пиыскӧд лоӧмтор йылысь висьтасис. Гижӧма, вӧлӧм, пиыслы смс комиӧн, а мӧдыс сылы вочавидзӧма, тшӧтш жӧ комиӧн, дерт, ӧ да і шыпасъятӧг медводдзаысьтӧ. Батьыслӧн радыс! А пиыслы нӧшта на телепит лоӧма пуктыны коми раскладкатӧ телепон вылад. Рытнас жӧ и вӧчӧмаӧсь. Со тадз и асьным ышӧдам челядьнымӧс коми кыв пыдди пуктӧмад!
     Ӧтув сёрни бӧрын ставным ӧтвылысь велӧдім помӧсдінса шен. И шуим, мый татшӧм аддзысьлӧмъясыс бытьӧн бурӧсь! Волывлӧй тшӧтш, коми бать-мам!

суббота, 30 декабря 2017 г.

2017 волы кывкӧртӧдъяс

     Помасьӧ во. Мыйӧн сійӧ коляс менам паметьӧ, кор уна-уна во мысти казьтышта?))
     Уна вежсьӧм лои олӧмын. Ӧти-кӧ, январ медводдза лунсянь менӧ пуктісны С.Я. Маршак нима челядьлӧн национальнӧй библиотекаын коми юкӧнӧн веськӧдлысьӧн. Уджыс содіс ёна. Медводдза во веськӧдлысьӧн уджалі да, юрӧй шоммис тыр кабалаысь. Ме кокньыд морт, окота пыр мыйкӧ выльторйӧ кутчысьны-вӧчны, мед би киньыс оз кус. А тан лоӧ тӧлысьсянь тӧлысьӧдз гижны план, сэсся отчёт, план, отчёт и с.в. А мыйӧн нӧшта ачымӧс падмӧда? Велалӧма, батьӧ моз жӧ, ставсӧ вайӧдны зумыд подулӧдз, мед ставыс вӧлі лючки-бура гижӧма-кывкӧрталӧма. А татчӧ ӧд кад колӧ! Да и мукӧд библиотека уджсӧ некод эз чинты. Но нинӧм. Велалышті нин. Мӧд во, чайта, ӧдйӧджык да кыпыдджыка уджыс мунас...
     Мӧд-кӧ, дыр кад мӧвпалі машина право вылӧ велӧдчыны. Да и босьтчи! Кристина чой кор нуӧдіс)) Сьӧкыдакодь муніс велӧдчӧмыс, квайтӧдысьсӧ тай сдайті жӧ! Но ӧні, кор правоыс ки вылын, гӧгӧрвои, мый оз ёна кыскы руль саяд. Дерт, дача вылӧ да мый да кута петавлыны машинаӧн. Но и та серти на видзӧдлам, смелмӧдча ог))
     Коймӧд-кӧ, ӧбликӧс вежышті. Мавті синлап, пельӧс рузьӧді, юрси лэптышті. А син бурдӧдӧм вылӧ мый дыра смелмӧдчи?! Во нёль! И со тай! Таво ветлі да ӧчкиӧс шыбиті. Ӧні быттьӧ эг и новлы гӧгыля-вугылятӧ))
      А мый вӧчтӧм лои? Медся коланаторйыс! Гижан уджыс! Танялы сиӧм кывбурӧн и помала восӧ. Оз эськӧ позь тадзи да. Век колӧ асьтӧ уджӧдны, енбиыс кӧ сетӧма мыйкӧ вылӧ. А со тай! Век мӧд удж вылӧ ыстыся.
      Выль воӧн, рӧдвуж-ёртъяс! Шуд да дзоньвидзалун! Мед матыссаясыд век вӧліны орччӧн. Мед эз киссьы синва... Выль воӧн! Выль шудӧн!

вторник, 5 декабря 2017 г.

Велöдчам вöчны блог

     Ёртъяс, код окотитö дасьтыны коми кывъя ас блог, но оз тöд, кыдз тайö вöчсьö, видза корам С.Я. Маршак нима челядьлöн лыддьысянiнö öшым 8-öд лунö 16 час рытын. Коми блогйысьяс Öньö Лав да Алёна Тувсовъя юксясны öтуввезйын луннебöг нуöдöмын гусяторъясöн. 
     Тайö уджыс зэв колана, сы вöсна мый уна коми йöзлы окота лыддьысьны öтуввезйын буретш комиöн. Гашкö, тэнад выльторъясыд оз тырмыны кутшöмкö сиктса олысьлы, либö тэ верман юксьыны мыйкö сэтшöмöн, мый некысь он аддзы: чöскыд пöжас рецептöн, ас киöн вöчöмторйöн, кывбур-висьтöн. Виччысям, мый буретш тэ лоан коми блогйысьöн!

среда, 6 сентября 2017 г.

Сюрис на гожыс

     Быттьӧ и элясим кӧдзыд гожӧм вылӧ, но миянлы, Нестеров котырлы, сюри на гожыс.
     Максим пиӧй коми кывйысь олимпиада бура гижысьяс лыдын ветліс саридз вылӧ, "Черономорская зорька" лагерӧ. Ыджыд аттьӧ унаысь ас кежысь шуи енбиа аньлы Раиса Васильевна Шаховалы. Буретш сылӧн вӧлі мӧвпыс котыртны тайӧ уджсӧ, неминучаыд суис челядьӧс ыстытӧдз на. Югыдін да шоныдін шань мортлы.
     Анна баб-дедыскӧд тшӧтш шутёвтліс купайтчыны шоныд гыяс вылӧ. Сійӧ миян визув да, инас абу ӧшйылӧма. Мойвиӧма весиг дельфинарийын сэтчӧс дельфинъясӧс велӧдны сьывны - ӧтнасӧс корӧмаӧсь сцена вылас, тшӧктӧмаӧсь мыйсюрӧ петкӧдлыны, а ваын олысьясыд кывзысьӧмаӧсь. Радыс... Гач тырыс))
     Мишук, дерт, ичӧт на да, бать-мамыскӧд ноксис град йӧрын, отсасис сэтӧр вотны, ёг весавны. А ми некымынысь вӧрӧ удитім шутёвтлыны гожӧмнас, удж костын. Мырпомла да тшакла, ичӧтика чӧд вотыштім и. Ӧтчыдсӧ тшакысла ветлігас гӧрд гобджык сюрис. А мӧдысьсӧ - ельдӧгыс вӧлі кисьтӧма. Та мындасӧ нэмӧн на эг аддзыв. Ваын куйлӧны, регыд солассясны. Тӧв кежлӧ номсасянтор лоас. Сола ӧгуреч да компотъяс дасьті жӧ нин. 
     Со тадз и олам. И уджыс, и шойччӧгыс тырмӧ!)

вторник, 25 июля 2017 г.

Шойччӧм

     Со и помасис гожся шойччӧм. Тайӧ комын луннас сымда лои вӧчӧма, сымдалаӧ ветлӧма. Кор и удитсьӧма?
     Отпускӧ петан лунӧ мӧді Удораӧ "Коми книга" гаж вылӧ. Удора вочааліс зэв шоныда. Гаж лӧсьӧдысьясӧн ставыс вӧлі мӧвпыштӧма лючкиа, артыштӧмаӧсь быд минут. Вочаалісны поезднымӧс, овмӧдісны гостиницаӧ, а водз асывсяньыс нин заводитчис гаж костса удж. Медводз котыртчис гӧгрӧс пызан, кӧн сёрнитім вӧр-ва видзӧм да лов видзӧм йылысь. Сёрниӧ пырӧдчисны вӧр-ва дӧзьӧритысьяс, гижысьяс, журналистъяс, удораса администрацияӧ пырысьяс, сиктса олысьяс. Лои шуӧма во чӧжӧн пӧртны олӧмӧ вӧр-ва видзӧмлы сиӧм уна уджтас.
     Гӧгрӧс пызан бӧрын пансисны челядькӧд да гырысь войтыркӧд аддзысьлӧмъяс. Гижысьяс да журнал-газет дасьтысьяс юксисны олӧм вылӧ видзӧдласнас, лыддисны кывбур-висьтъяс, гажӧдісны челядьӧс, ошкисны гижан уджӧ пырӧдчысьясӧс. Аддзысьлӧмыс артмис зэв кыпыд. Та бӧрын воссисны ывласа площадкаяс, кӧн вӧлі позьӧ ньӧбны керка да асьтӧ мичмӧдантор, нуръясьыштны, вӧчны мыйкӧ ас киӧн. Торъя площадкаяс вӧлі сиӧма гижысьяслы да журналистъяслы. Сиктса йӧз матыстчылісны сёрнитны, кывзыны кывбуръяс, босьтны кырымпас. Сэн жӧ матын мичаа сьылісны да йӧктісны сиктса коллективъяс. Эз бара-й кынмыны ёсь тӧв улын, ёна и песісны ки да кок сцена вылын. Медыджыд петкӧдчӧмыс виччысис йӧзӧс Междуреченск клубын. Зэв жӧ и гажа вӧлі! Ӧти-кӧ, ачыс клубыс сэтшӧм, мый карса театръяслы позьӧ вежӧгтыны: ыджыд, бур апааратураа, став артистыслы тырмымӧн микрофона, сцена ӧтар-мӧдар бокас меститӧм паськыд экрана. Мӧд-кӧ, ставыс гартчис коми гижӧдъяс гӧгӧр. Удораса уна сикт-грездысь коллективъяс дасьтӧмаӧсь гижысь-юбиляръяслӧн висьт-повесьт юкӧнъясысь петкӧдчӧмъяс. Меным медъёна воис сьӧлӧм вылӧ Владимир Тиминлӧн "Эжва перымса зонкаысь" да Елена Афанасьевалӧн "Дуда платтьӧаысь" юкӧнъяс. Гырысь гижысьяс да том поэтъяс тшӧтш лыддим кывбуръяс, режиссёрыс вӧчис збыльвыйӧ мичаӧн тайӧ лыддьӧмсӧ. А став концерт йывсьыс позьӧ шуны - ме некор на эг аддзыв татшӧм бур петкӧдчӧмсӧ!!!
     Удораысь бур сьӧлӧмӧн воӧм бӧрын, дача йӧрын ноксьыштӧм бӧрын, мӧдім сиктӧ, бать-мам керкаӧ. Юль медводдза лунӧ ми ӧти классын велӧдчысьяскӧд котыртім дас вит вося аддзысьлӧм. Ноксьыны бура дыр ковмис, мед чукӧртны ставнымӧс, индавны, коді мый ньӧбас. Шуим чукӧрчтыны асывнас, но аслам и сёрмыссис. Сы лунӧ буретш сдайті экзамен шопералӧм вылӧ. Квайтӧдысь!!! Ог нин вӧлі кӧсйы мунны, мед ёна не сёрмыны ёртъяс дорӧ, да и полі, мися, бара оз артмы, но верӧсӧс кывзыси да муні. И артмис ӧд! Бур сьӧлӧмӧн сэсся мӧді Ыджыдвиддзӧ. Ёна нин виччысьӧмаӧсь. Но гажӧдчыны удитім на. Сералім-ворсім бурпӧт.
     Турун пуктытӧдз сэсся шуим ветлыны бать чужанінӧ, Спаспорубӧ, Нина баб ордӧ. Эгӧ ёна дыр кежлӧ, но удитім ветлыны дед да дядьяс гу вылӧ, отсавны баблы идравны керка, мудйыны картупель му, пывсьыны. Бӧрсӧ мунігӧн баб шогпырысь век сералӧ: истӧг тувла пӧ сӧмын бара волінныд. Дырсӧ некор оз артмыв овны: то мам, то верӧс, то ачым уджалам. Но дона мортӧс видлыны вонас кыкысь-куимысь век ветлам. Пӧрысьмӧма нин бабуш. Дыр на ов, мусаӧй!
     А сэсся и турун пуктан кад воис. Мам кӧзаястӧ видзӧ да, бура уна турун лоӧ вӧдитны. Турун пуктӧм костас верӧскӧд кыкысь ва вылӧ лэччылім чери кыйны. Ме медводдзаысь ботанаси. Ок и мича ва вылад, торйӧн нин пыж вылын мунігӧн. Сиктад и кольччи эськӧ овны. Чериыд шедіс да, нимкодьӧй!
     Син лапнитны эг удит, воис поездӧ пуксян кад. Петыркарӧ шуим ветлыны ыджыд котырӧн: мам, чойяс, челядь. Карса патераӧ да дача вылӧ мунӧмсорӧн и лои пыравлыны, ӧттор-мӧдтор вӧчыштны - сэсся туйӧ. Медводдзаысь та выйӧдзсӧ сёрмыссис. Ковмис Аннакӧд Эжваын пуксьыны поезд вылас. Ӧстальнӧйыс воисны водзджык, а ми машинасӧ вывті сёрӧн корим. Петыркарын олім воча чой ордын, лунтыръясӧн карӧд шӧйтім, ёнджыкасӧ, дерт, челядьӧс новлӧдлім-гажӧдім. Аня-Максимлы медъёна кажитчис уджавны да нажӧвитны сьӧм "челядь карын", а Мишуклы - видзӧдны, кыдз ветлӧ поезд-машина "ичӧт канмуын". Ыджыд карад эг жӧ дыр олӧй, отпускӧй помасян выйын нин вӧлі да.
     Шойччан лунӧ нин шойччӧмӧй помасис. Поезд бӧрын удиті кӧртавлыны дача вылын ӧгуреч, выльлунсянь нин удж вылын. А кӧсъя на шойччыны водзӧ!!! Со тадз. Эг на пӧт))

воскресенье, 11 июня 2017 г.

Лыддьӧ Аннуш

Анна Нестерова лыддьӧ Геннадий Юшковлысь кывбур. Видзӧдам)

суббота, 10 июня 2017 г.

Лыддьӧ Максим

   Максим Нестеров лыддьӧ Алёна Старцевалысь "Кевмӧм" челядьлы кывбур. Аслыс жӧ и сиӧма вӧлі))