пятница, 26 мая 2017 г.

Медводдза тшупӧд

     Талун Максим пиӧй вуджис олӧмас медводдза тшупӧд - помаліс начальнӧй школа. Велӧдчим ми Удораысь петӧм енбиа ань дорын. Надежда Валерьевна пуктіс став вынсӧ, мед быдтыны шань да вежӧра ныв-зонмӧс. Муӧдз копыр сылы таысь да кывбур 4-ӧд класс помалысьяс нимсянь:
***
Миянкӧд юкинныд вояс да часъяс,
Шогсинныд-радлінныд ӧтвылысь пыр.
Нюмъялігтырйи век пыринныд классӧ,
Дурӧмъяс вылӧ эн скӧралӧй дыр.

Тшӧктінныд ӧтсӧглас овны да вывны,
Сиинныд ёртасьны, мый кӧть эз ло.
Некор ог вунӧдӧй, зонъяс да нывъяс,
Тіянкӧд коллялӧм шуда нёль во.

пятница, 12 мая 2017 г.

Кывкудъяс воисны

     Радейта лыддьыны сӧмын кабала небӧгъяс. Кывкудъяс серти тадз жӧ. Зэв бур, мый электрон кывчукӧръяс ӧні позьӧ аддзыны ӧтуввезйысь, мытшӧгтӧг корсьны колана кыв - вуджӧдӧмъяс рочысь комиӧ либӧ мӧдарӧ. Но век жӧ кыскӧ небӧгыс. Ичӧтик кывкудйыс вексянь нин вӧлі, но сэні абу став кывйыс пыртӧма. А ыджыд-ыджыд "кирпичьястӧ" ас кадӧ эг вермы судзӧдны. Шыӧдчи ёртъяс дорӧ, гашкӧ, кодкӧ вермас отсыштны - аддзӧдны ме вылӧ "Коми-роч кывчукӧр" да "Русско-коми словарь". И мый? Аддзысисны ӧд бур йӧз! Козьналісны небӧгъяссӧ! АТТЬӦ!!! Нимкодяся ӧніӧдз. Инӧ, уджавны ковмас. Оз ӧд прӧста кутны куйлыны!

суббота, 25 февраля 2017 г.

Танюшлы...

Танюш, прӧстит, мый эг эскӧй помӧдзыс…
Чӧла кевмим, сэсся водзӧ мунім.
Кӧсйим, сӧмын эгӧ судзӧй лолӧдзыд.
Асланым бӧр тӧждӧ-нокӧ сунім…

Тэ ӧд бӧръя лолыштӧмӧдз вермасин…
Тэ ӧд кӧсйин ӧтитор куш – овны…
Медым водзӧ лыддьынытӧ вермасны.
Медым пиукыдкӧд орччӧн лоны.

Танюш, тэнад сымда коли висьтавтӧм.
Медся шуда здукъястӧ на овтӧм…
Вежа айлысь садсӧ ӧттшӧтш киськавны
Анделъясыс кыпӧдісны ловтӧ…

среда, 15 февраля 2017 г.

Тӧдмав ребус!

     Максим пиӧй коми кыв урок кежлӧ дасьтіс "Сёян-юан" да "Дозмук" темяс серти ребусъяс. Жуглыштӧй юрнытӧ да тӧдмалӧй дзебӧмторсӧ!
Аттьӧ вочакывъясысь!

пятница, 6 января 2017 г.

Ог эскы...

***
Батьӧ кулӧмӧ ме ӧніӧдз ог эскы,
Кӧть и коли янсӧдчӧмсянь уна во.
Быттьӧ петіс сійӧ вала либӧ песла,
Регыд гортӧ пырас - пыркӧдчӧ нин со.

Джуджыд тагӧс воськовтігӧн ус пыр нюмдас:
"Ноко, висьтасьӧй вай, кыдзи коли лун?"
Кывзас быдӧнӧс да ӧбраз водзӧ сувтас,
Казьтыштны мед мунӧм рӧдвужсӧ оз вун.

Рытнас чукӧртчамӧй чӧскыд пызан сайӧ,
Ӧта-мӧдӧс шпыньйӧдлӧмӧн ректам рач,
Кытчӧдз батьлӧн паньыс вылӧджык оз кайлы:
"Ноко, дугдӧй гигзьынытӧ, кӧчамач!"

Бара ставыс лоас важ ног, олӧм ладмас,
Бара ставӧн лоам воча, ныр на ныр -
Кутчысьӧмӧн вуджам тагӧс локтан кадас...
Сӧмын ӧдйӧджык вай, батьӧ, гортӧ пыр!
                                                    Алёна Старцева

среда, 4 января 2017 г.

Выль во

     Кик-ку-рул-лю! Выль во воис! Чолӧмала ставнымӧс. Бара на виччысям, мый олӧмным лоас бурджык да гажаджык, уна лоӧмторъяса, нимкодь аддзысьлӧмъяса. Ме унатор жӧ кӧсъя пӧртны олӧмӧ выль воас. Сӧмын мед дзоньвидзаӧсь лоам, мед матыссаяс оз висьны, мед удж вылын ставыс лоас тыр-бур. Петукыс чуксалас отсасьны ӧта-мӧдлы да видзны чужан мунымӧс, чужан кывнымӧс.
     А кыдз мунӧны менам шойччан лунъяс? Видзаалім Выль восӧ Ыджыдвиддзын, буретш пызан сайӧ пуксигкежлӧ и воим, верӧсӧй сы лунсӧ уджаліс на да. Петалім клубӧ йӧктыны, асъядорас сӧмын бӧр гортӧ воим, гажӧй нин бырӧма вӧлі ки-кок песлалӧмысь, эг и пуксьыв, пыр вежняси)). Сэсся тьӧт ордӧ ветлім гуляйтны, керка пелькӧдыштны сюрис и сылысь и ассьыным, пызанасьӧм бӧрад тай дозмукыд бура уна чукӧрмӧ. А сэсся и карӧ бӧр лэччим. Верӧслы уджавны быть да, ӧні гортын челядькӧд гажӧдчам, ёнджыкасӧ прӧста олам, пелькӧдчыштам-пусьыштам-кино видзӧдам да и луныс кольӧма нин, казялам. Талун ывлаын шӧйтыштім да ёна и кынмим. Веж морозъяс воӧны. Бура пасьтасьӧй. Он и тӧдлы, бара нин удж вылӧ ковмас петны.
     Ошйысьышта - Кӧдзыд пӧль коз улӧ смартфон вайис. Медводз мен сійӧ ковтӧмторӧн кажитчис, а сэсся сюйи сэтчӧ юрӧс да, лунтыр кусӧдны эг вермы)). Ӧ-тӧ пукті бытьӧн. Артмис зэв на и лӧсьыда, кӧть и полі, мися, шыӧдчыны кодкӧ дорӧ ковмас. Коз пу дорын весиг медводдза ачпас вӧчи. Со тай!
     Выль воӧн, ёртъяс! Выль шудӧн! Кик-ку-рул-лю!

понедельник, 19 декабря 2016 г.

А.П. Мишариналы сиӧма...

Талун, ӧшым 19-ӧд лунӧ, тырӧ 70 во Александра Петровна Мишариналӧн чужан лунсянь. Челядьлы С.Я. Маршак нима челядьлӧн лыддьысянінын дасьтӧма А. Мишарина олӧм да гижан сямлы сиӧм выставка, а "Йӧлӧга" газет лист бокъяс вылын тайӧ ыджыд тшупӧда пас кежлас Кӧрткерӧс районса коми кыв велӧдысьяс да челядь дасьтісны паськыд юӧр. Ставнас петасыс сиӧма А.П. Мишариналӧн творчестволы. Восьтӧ номерсӧ Ыджыдвидзса  "Шондібан" этноклубӧ ветлысьяслӧн да Э.А. Старцева велӧдысьлӧн лыддьысьысьяс дінӧ шыӧдчӧм. Вайӧда юӧрсӧ улынджыка мед тӧдмасьны став гижӧднас, лыддьӧй "Йӧлӧга" газет!

Александра Мишариналӧн кок туйӧд

 Ыджыдвиддзын, буракӧ, сынӧдыс аслыспӧлӧс. Паськыд видзьяс вылын быдмӧм-сӧвмӧм войтыр пиысь унаӧн нималӧны республика да канму пасьта. Найӧс ті, лыддьысьысьяс, дерт жӧ, бура тӧданныд. Сцена вылын уна во нин мичаа сьылӧ Михаил Бурдин, коркӧ шмонь, а коркӧ зэв джуджыд мӧвпа гижӧдъяс петӧны Алексей Попов перӧ улысь, а Печать керкаын зільысь журналистъясӧс лыддьӧдлыны чуньыд, чайта, оз тырмы. Уна бур да тӧлка йӧзлы чужаніннас лои гажа Ыджыдвидз сикт. А кымын мунӧмалысь нимсӧ позьӧ казьтыштны? На пиын и медводдза кывбур гижысь-ань Александра Петровна Мишарина.

Александра Петровнаӧс ыджыдвидзса йӧз век казьтылӧны бур ногӧн, пыдди пуктӧмӧн. Поэтесса некор эз пукты асьсӧ вылӧджык сиктса йӧзысь, кӧть и уна во оліс карын да тшӧт вылас вӧлі уна кывбура небӧг, мӧдарӧ, ыджыдвидзсаяслы сійӧ вӧлі ас мортӧн. Ань век чолӧмасис, радпырысь воліс школаӧ челядькӧд аддзысьлӧмъяс вылӧ, ёртасис ас арлыда йӧзкӧд.

Урокъяс дырйи гижысь медъёна вӧлі радейтӧ кывзыны челядьӧс, налысь кывбур лыддьӧмсӧ. Ачыс эз уна сёрнит, но коліс кӧ висьтасьны челядь водзын, век сёрнитіс накӧд лабутнӧя, меліа, быд пӧрйӧ кыліс сылӧн зонпоснисӧ помтӧг радейтӧмыс. Эз ӧд прӧста поэтесса гижлы кывбурас:

Сиктса челядь котырöй.

Пармаса ныв-пиянöй.

Видзвывса яр дзоридзьяс,

Радейта ме тіянöс.

Александра Мишариналӧн енбиыс тыдовтчӧ сылӧн гижӧдъясас. Найӧ зэв кыпыдӧсь, югыдӧсь, тырӧмаӧсь вӧр-ва дінӧ да коми йӧз дінӧ муслунӧн. Найӧ шонтӧны лыддьысьысьлысь лов. И найӧс век окота лыддьыны.

Коми кыв да литература урокъяс вылын челядь радпырысь тӧдмасьӧны Александра Мишариналӧн кывбуръясӧн, нӧшта, гашкӧ, и сы понда, мый наын кылӧ чужаніныслӧн руыс.

Таво, ӧшым 19-ӧд лунӧ, тырӧ 70 во Александра Мишариналӧн чужан лунсяньыс. Дерт жӧ, ми челядькӧд ӧтвылысь шуим тайӧ лунсӧ пасйыны зэв кыпыда, кыдз и век овліс гижысьлӧн олан кад дырйиыс. Да мед эз сӧмын ӧти лун ло казьтылӧма поэтессаӧс, а дыр кад чӧж. Та могысь ми дасьтім «Александра Мишариналӧн» кок туйӧд уджтас (проект). Велӧдчысьяс зэв азыма босьтчисны уджӧ, медводз, мед дасьтыны уджтаслысь бала, а бӧрас – кывкутӧмӧн уджавны проект вылас.

Медыджыд воськовъяснас лоины район тшупӧд вылын дасьтӧм конкурсъяс – тайӧ Александра Мишариналысь кывбуръяс мичаа лыддьӧм да лыддьысьысьяслӧн конференция, мый тшӧтш жӧ вӧлі сиӧма гижысьлӧн творчестволы. Челядь зэв бура петкӧдчисны кывбур лыддьӧмын, зэв сьӧлӧмсяньыс лыддисны Коми мулы сиӧм кывбуръяс. Ӧні мунӧ конференция кежлӧ дасьтысьӧм. Велӧдчысьяс вӧчӧны гижысь-юбиляръяс творчестволы сиӧм туялана уджъяс, кодӧн  и воасны Ыджыдвиддзӧ.

Та кындзи, Кӧрткерӧс районса школаясын нуӧдсисны мукӧд сикас мероприятиеяс: поэтессалӧн гижӧдъяс серти серпасъяс вӧчӧм, гижысьлы сиӧм выставкаяс, а сідзжӧ коми кыв урокъяс вылын 5 минута здукъяс, кӧні выльпӧв да выльног челядь видзӧдлісны Александра Мишариналӧн олӧм да творчество вылӧ. А медшӧрыс, найӧ асьныс гижисны выль кывбуръяс, сідзкӧ, збыльвыйӧ мӧдӧдчисны Александра Мишариналӧн кок туйӧд. Огӧ на вермӧй шуны, лоас-ӧ кодкӧ на пиысь гижысьӧн, но мый коми кыв дінӧ муслуныс налӧн вирас – та серти шуам стӧча!

Проект серти кывкӧртӧдъяс ті аддзанныд тані! Асланыс сьӧлӧмкылӧмъясӧн, мӧвпъясӧн, выль гижӧдъясӧн, серпасъясӧн ныв-зон юксьӧны тіянкӧд «Йӧлӧга» газет лист бокъяс вылын. Та кындзи, газетысь ті аддзанныд А.П. Мишариналӧн «Нывкаяслы» кывбур серти Э.А. Старцеваӧн дасьтӧм урок. Мед эськӧ став тайӧ гижӧдыс чужтасны тіян сьӧлӧмын шоныд ловкылӧм да тшӧктасны казьтыштны енбиа коми аньлысь гижӧдъяссӧ.

Ыджыд аттьӧ висьталам Коми гижысь котырлы да Сергей Иванович Габовлы конкурсъясӧ пырӧдчысь челядьӧс небӧг-козинъясӧн могмӧдӧмысь, «Йӧлӧга» газет редакциялы йӧзӧдчыны позянлунысь, Кӧрткерӧс районса велӧдысьяслы да велӧдчысьяслы азыма уджӧ пырӧдчӧмысь, Ыджыдвидзса юралысь Николай Иванович Симпелевлы А.П. Мишариналы гу вылас дзоридзьяс ньӧбӧмысь.

Виччысям ставнытӧ, коми кыв радейтысьясӧс да Александра Мишариналысь творчество пыдди пуктысьясӧс, гажа Ыджыдвиддзӧ ӧшым 19-ӧд лунӧ. Ми ӧтвылысь ветлам поэтессалӧн гу вылӧ, тӧдмасям Александра Мишариналы сиӧм выставкаӧн да кывзам коми гижысьяс творчестволы сиӧм висьтасьӧмъяс.

Видза корам!

Пыдди пуктӧмӧн, «Шондібан» этноклубӧ ветлысьяс да Э.А. Старцева