вторник, 8 мая 2018 г.

Москва

Кыдз пансис...
Меным звӧнитліс Ӧльӧш Рассыхаев - сылы юӧртӧмаӧсь, мый "Карусель" телеканал вылын дасьтӧмаӧсь выль уджтас - канмуын олысь войтыр йылысь петасъяс. Комиясӧс тшӧтш корӧны пырӧдчыны уджас. Корсьӧны коми семья, мед вӧлі ныла-зонма 6 арӧссянь 14-ӧдз, а нӧшта мед кужисны сьывны либӧ йӧктыны. Бытьӧн мед коми паськӧмаӧсь вӧліны кадрас и. Кодсюрӧӧс юалӧмаӧсь нин, артмас оз пӧ тіян ветлӧмыс. Артмас, мися, мыйла оз? Мӧскуаад эг на вӧлӧй. Окота аддзӧдлыны. Дерт, уджыштны сэтчӧ мунам, но шойччӧмыс ӧд сюрас жӧ. Шуим мунны.
Сэсся заводитчис дасьтысьӧм. Дерт, ёна ковмис матайтчыны. Медводз коліс мӧвпыштны, мый пасьталам, мый сьылам, йӧзкостса сьыланкыв пӧ быть колӧ бӧрйыны да, мый босьтам сьӧрысь. Шыӧдчи Пётр Васильевич Шучалин дорӧ отсӧгла - "Козйӧ, козйӧ" сьыланкыв вӧзйис босьтны, йӧзкостса ворсанъяс на весиг сетіс: чипсанъяс да зиль-зёль. Пуктыны петкӧдчӧмсӧ шыӧдчим "Горадзуль" ансамбльӧн веськӧдлысь, кытчӧ Максим да Аня котралӧны, Елена Ивановна Шаравина дорӧ. Сійӧ миянӧс сьылӧдіс, инструментъястӧ нӧшта сетіс, челядьӧс пасьтӧдіс. Дерт, стилизованнӧй костюмӧ, но бура видзӧдчӧ петкӧдчӧмъяс дырйи.
Мӧвпышті сьӧрысь нуны нӧшта коми паськӧма аканьяс. Аканьястӧ корны уналаӧ шыӧдчылі. Пыр-пыр мыччис ассьыс чачаяссӧ Маргарита Васильевна Низовцева. Мамӧй корис мастер мортлысь Нина Станиславовна Макаровалысь висер вожса паськӧма аканьӧс нӧшта вӧчны. Мед уна сикас паськӧм комплекс петкӧдлыны. Сгӧдитчас ли оз ли, эг на тӧд стӧча, но шуи нуны ставсӧ. Бура уна небӧг сьӧрысь босьті и, мед костас лыддьысьыштны челядькӧд. Кыдз-мый лоас сценарий серти, стӧча эг тӧд. Кор шыӧдчылісны, мый серти ми вермам сёрнитны, бура уна нырвизь инді: фольклор, культура, спорт, литература да с.в. Став сертиыс ӧд аслас подготовка колӧ. Мыйкӧ нӧшта кӧ сьӧрысь босьтны, бара на шыӧдчыны лоас код дорӧ кӧ. Зэв дыр кыскисны теманас. Ми пӧ луннас 8 передачаӧдз снимайтам, ог пӧ удитӧй.
Чемодан вылын пукалан луннас нин звӧнитчисны, сёрнитам пӧ буретш сы гӧгӧр, мый ваянныд сьӧрсьыныд: аканьяс, коми паськӧм, инструментъяс йылысь. Но бур! Челядькӧд Москваас нин лоас сёрнитчыны, код мый йылыс кутас висьтасьны. Ме ачым лоа луздорса паськӧма. Шыӧдчи "Зарнипас" мастерскӧйӧ Светлана Бурмистрова да Ефим Тихонович дорӧ. Отсалісны. Сетісны бӧра-водз вылад пасьтавны. Бур йӧзыс унджык олӧмас. Код дорӧ шыӧдчылі, векджык отсаліс. Москваӧдз лэбны да бӧр локны "Коми войтыр" сьӧмсӧ шуис сетны. Национальнӧй политика министерство ёна висис, мед бура вочааласны, нуӧдасны аэропортсянь кытчӧ колӧ. Коми му землячествокӧд век вӧлі йитӧдын: Вероника Ортянова пӧшти быд лун гижис почта вылӧ мыйсюрӧ локтӧм серти. Тадз вочасӧн воис мунан лун.
Медводдза лун.
Шойччан лунъясӧ вӧлім чужан сиктын, воим сёрӧн, чемодан дасьтӧмӧн сёрмим и, а сувтны лоис водз. Нёль асылын петны нин ковмис, мед самолёт вылӧ удитӧдчыны. Кулӧм тойяс кодь вӧлім. Но медводдзаысь на лэбим да, дикӧвинкаӧн вӧлі, ӧдйӧ и ыркалім. Андрей, дерт, лэбавліс нин, а миянлы шобӧмыд да мый да чуймӧданаӧн лои. Мишукӧс бабыслы колим, та вӧсна нёльӧн виччысим рейс. Дерт, полі медводз самолётысь. Но сэсся унмовсьлі весиг. Ӧдйӧ и лои воӧмыс. Патераӧдз, кӧн олім, мунӧмыс дырджык кажитчис. 
Оланінсӧ аддзис бара жӧ Ӧльӧш. Москваын пӧ олӧ коми ныв Ольга Лысенко ыджыд котырыскӧд, век зэв бура вочаалӧны ас йӧзтӧ. Ме мунтӧдз сыкӧд гижаси-звӧнитчи. Сы дорӧ и веськӧдчим. Ольга зэв шань да тӧлка ань. Коми диктанттӧ таво гижӧма жӧ. "Коми войтырсянь" козин нуим сылы. 
Олӧны верӧскӧд да нёль челядькӧд куим жыръя патераын. Ӧтиксӧ миянлы дасьтӧмаӧсь олыштны та пӧрйӧ. Пырӧмсяньыс и юасьӧ, ветлам пӧ Гӧрд изэрд вылӧ, мед удитанныд мичсӧ кыйны. Дерт, мыдзӧмаӧсь вӧлім, но чайта, узьны-шойччыны и гортад позяс, а тан коліс аддзывны кыдз позьӧ унджык. Радпырысь мунім. Метронад, дерт, джын кадыс вошӧ, ӧтарӧ-мӧдарӧтӧ, да и некымынлаӧ кӧ ветлан, но ыджыд карад мӧдарӧтӧ некыдз. Аддзылім изэрд, мича вичкояс, Москва ю, сёйим ГУМ-ын чӧскыд мороженӧй. Сэсся гортӧ мӧдім. 
А шойччыштӧм бӧрын бара на шуим гуляйтны. Вӧлӧм, Ольга судзӧдӧма билетъяс Крокус Сити Холлӧ, челядь концерт вылӧ. "Кто ты?!" уджтасӧ пырӧдчысь челядь зэв мичаа сьылісны, Наталья Подольская весиг сйена вылӧ петаліс. Ас синмӧн "кодзулӧс" аддзылім. Со тай! Кузь лун лоис. Но зэв шуда!
Мӧд лун.
Талун кутам снимайтчыны телевидение вылын. Неуна полӧмыс эм. Челядькӧд водтӧдз да асывсӧ лыддьысьыштім. Сёрнитчим, код мый висьтасяс. Паськӧм гладиті, чукӧрті сьӧрысь босьтанторъяс да мунім. Машинаӧн нуӧдісны. Ольга сьӧрысь бутербродъяс индіс. Воим да, юрси лӧсьӧдыштісны, мавтісны чужӧм. Тӧдмасим Антонкӧд да Хрюшакӧд, "С добрым утром, малыши!" передача нуӧдысьяскӧд. 
Антон дзик москвич манераа зон: быттьӧ зэв кыпыда нюмъялӧ, шмонитӧ лӧсьыда, но быттьӧ оз сьӧлӧмсянь, а сы вӧсна, мый колӧ. Но челядьлы том зон кажитчис. Хрюшаӧс ворсысь ань меным ёна воис сьӧлӧм вылӧ: зэв авъя, ворсӧ лӧсьыда, ас дорас сибӧдӧ. А вот режиссёрыс ньӧти эз кажитчы, броткысь зэв, ставсӧ сылы колӧ ӧдйӧ-ӧдйӧ, сэтчӧ не пуксьыны, сійӧс не пуктыны, тайӧс не висьтавны. Нинӧм ёнасӧ лэптавны пызан вылас эз лэдз. Буракӧ, челядь сы вӧсна и шӧйӧвошисны медводз. Мыкталісны. Бур, мый кӧть сувтӧдлісны, да выльысь позис висьтасьны. Ог тӧд, дерт мый колясны, мый чинтасны, мый босьтасны. Кыткӧ бурджыка артмис висьтавны, кыткӧ сорасьлім, но век жӧ, ставнас артмис бура. Сьылім помас и. Гӧлӧсным кӧть кыліс, мися, кыліс пӧ. 
Ме серти, коліс сёрнитны блокъясӧн, сы вӧсна мый челядькӧд мӧдджык подход колӧ. Найӧ сьӧкыдджыка переключайтчӧны, вунӧдӧны, кутшӧм тема ӧні кутасны сёрнитны. И сьылім быттьӧ аслыным. Эз индавны, гораджыка-ӧ колӧ, кыдз сувтны, кыдз бурджык ворсанторсӧ кутны. Кыкысь ӧдйӧ сьылӧдісны. Всё пӧ, минут мысти мӧд съёмка, ӧддзӧдчыны пӧ колӧ. Ыджыд карад татшӧм и эм ритмыс. Некод оз чеченитчы. А сиктсаясыд векджык ньӧжмыдӧсь и полыштӧны выль обстановкасьыд. Кыдз шуӧ менам ыджыд мам, шӧрпӧлӧсӧсь пӧ.)) Аттьӧ землячествоса ань Людмила Великородолы. Сійӧ вайис рушник, ачыс коми шаньга пӧжалӧма и. Бура сёрнитіс, поддерживайтіс миянӧс.
Гортӧ мунігӧн кежавлім Коми республикаса Представительствоӧ. Мый чуймӧдіс? Рочӧсь ставӧн. Ме серти, коми йӧз сэтчӧ колӧны, мед сьӧлӧмныс висис сы вӧсна, кыдз бурджыка петкӧдлыны Коми мусӧ, а не кабалаясӧ сӧмын гижны уджсӧ. Ог тӧд, гашкӧ, и вывті бура уджалӧны, но мый бытьӧн колӧны сэтчӧ коми уджалысьяс - тайӧ сідз!
Воим гортӧ, шойччыштім, пусим да сёйыштім. Сэсся шуим ветлыны аквапаркӧ. Аня ёна нин дзайгис да. Лунвылад ветлім нин унаысь, но аквапакӧдз эг на волӧй. Москваад шуим воӧдчыны. И ньӧти эг каитчӧй. Чайта, медся шуданас лои тайӧ ветлӧмыс. Кӧть эськӧ кыкысь унджыкысь исковтны ыджыд ва чой кузя повзисны челядь, пӧттӧдз купайтчим бассейнын да джакузиын. Нёль часыд коли здукӧн. Сералӧмыс да ворсӧмыс этша йӧза рытся аквапаркын лои быттьӧ кутшӧмкӧ бурдӧдчанторйӧн мудзӧм комияслы. Ва пиын код дырджык олас сынӧдтӧг вермасьӧмыс лои медся нимкодь ворсанӧн та кадӧ. 
Метронад воӧдчим бара на зэв дыр, москваса "гортсаяс" воштӧмаӧсь нин вӧлі миянӧс. А сыктывкарса "гортсаяс" звӧнитчисны, ми пӧ тіянӧс аддзылім нин ӧтуввезйысь: съёмка вывса фотоястӧ пӧ пуктӧмаӧсь нин. Вот тадз!
Коймӧд лун.
Талун шуим ветлыны ВДНХ вылӧ, видзӧдлыны Мӧскуа вылӧ Останкино башнясянь. Мунім гуляйтчигмоз. Видзӧдалім памятникъяс, мича керкаяс. А башня вывсяньыс ыджыд карсӧ аддзим быттьӧ ки пыдӧс вылысь. Дума дорын челядь снимайтчисны. Шензим мигалкаяса машинаяс вылӧ. 
Менам гуся мӧвпӧн век вӧлі ветлыны юркарса театрӧ ветлӧм. Андрейкӧд кӧсйим эськӧ, но сёрмим да, шуим, мый найӧ челядькӧд гуляйтчасны лавкаясті да кынӧм пӧткӧданінъясті (Макдоналдсъястӧ ӧд миян ёна радейтӧны, Максим сэтчӧ нуӧдчис), а ме театрӧ мӧда. Корсим, кӧн эм билет. Оперетта театрын буретш вӧліны на местаяс, "Анна Каренина" вылӧ. Ме неважӧн на выльысь лыдди гижӧдсӧ, видзӧді кино, и коліс ношта ветлыны театрӧ, буракӧ. Билетъяс, дерт, донаӧськодь вӧліны. Но кутшӧмкӧ зон пыригас вузасис ичӧтджык донысь. Ми пӧ ньӧбим кутшӧмкӧ конференция вылӧ делегатъяслы, но ставыс эз ковзьы, сетӧ донтӧма. Сылысь и ньӧби. Ачым пӧ пыра жӧ, эн полӧй. Эским. Мый чуймӧдіс театрас? Ыдждаыс. Йӧзыс. Зэв унаӧн вӧліны, зал тыр! Некымын буфет вӧлӧма, но сюйсьынысӧ эг вермы костас йӧз пондаыс. Бар весиг пыригас эм. Спектакльсӧ виччысигкості кодсюрӧ юыштіс ва да мый да.
А сэсся пуксялім да, медводз быдӧн ачпасасис, а сэсся и лӧсьыда пуксис видзӧдны. Сэсся снимайтчыны эз позь. Та бӧрся сюся видзӧдіс лазера беддя ныв, код кыскыліс телепон - индіс на вылӧ лазерӧн. А декорацияыс! Вот и бур! Оз коставлыны, а сразу вежӧны вокзал керка вылӧ, керка луд вылӧ да с.в. Ыджыд сэтшӧм кубъяс вешталӧны, и серпасыс тшӧтш вежсьӧ. Сьылӧм-йӧктӧм-ворсӧм - ставыс зэв мича! Аннаӧс ворсіс Валерия Ланская. Телевизорысь аддзылі, а ӧні и сцена вылысь! Помасис да, челядь-верӧс вочаалісны. Неуна шӧйтыштім да, мӧдім гортӧ.
Нёльӧд лун.
Талун шуим горт дорын гуляйтны, лавкаӧ ветлыны гортсаяслы козинъясла, чемодан чукӧртны. Мыйсюрӧ ньӧбышталім, Ольгакӧд бӧрйим узьтӧдӧмысь постельнӧй бельё, а Ёгор пиыслы - небӧг лавкаысь сертификат. Радейтӧ пӧ лыддьысьны, а сылӧн жырйыс буретш миянлы вӧлі тайӧ лунъясас. Рӧдвужлы да ёртъяслы мыйсюрӧ босьті. Аня аслыс чача дзайгис, ёна нин корсьӧма Сыктывкарысь, да эз вӧв, а Мӧскуаад сюрӧма. Чукӧртчим да, бара на мӧдім аэропортӧ. 
Аттьӧ, бур йӧз! Тайӧ нёль луныс тӧлысьӧн кажитчис - сы мында удитім. Аддзысьлытӧдз, ыджыд кар! Коркӧ Мишуккӧд тэ дорӧ волам!

понедельник, 23 апреля 2018 г.

"Тайö льöм пу вожйыс инмö..."

     Код тöдö, мый ме неуна кывбур гижышта да вуджöдча, тшöкыда шыöдчöны отсöгла. Неважöн "То не веточка черешни..." сьыланкыв вуджöдны корисны. Видлыны шуи.
     Артмöмторсö татчö пукта. Кодлыкö кö окота лоас комиöн сьывны, лоа рад.

***
Тайö льöм пу вожйыс инмö
Либö пырö туй выв морт?
Ылі муысь чужанінö
Воис менам муса ёрт.

Пызан вылö дзоридз пукта,
Медым öвтас чöскыд кöр.
Юкмöс ваöн пӧттӧдз юкта.
Сэтшöм бур, мый воин бöр.

Войнас шебрöдышта гусьöн,
Козьнала тэд мелілун.
Ог лэдз сэсся – вöтад уся.
Дöзьöрита чӧскыд ун.

Чеччас шонді, пуксяс гажыс.
Бара дзоридзалас йöр.
Ставыс ладмас, лоас важ ног.
Сэтшöм бур, мый воин бöр.
                         Вуджöдіс Алёна Старцева

А роч вылас тадз сьывсьӧ:
***
То не веточка черешни
Постучалась мне в окно,
То вернулся друг сердешный,
Из далека в край родной!

Я нарву цветов душистых
И украшу стол большой.
Наберу водицы чистой,
Хорошо, что ты пришёл.

Постелю тебе в светлице,
Тихой лаской усыплю.
Даже ночью буду сниться,
Чтоб ты знал, как я люблю.

Встанет солнце, день начнётся,
Садик мой опять расцвел.
Всё вернётся, всё вернётся,
Хорошо, что ты пришёл.

вторник, 27 марта 2018 г.

Шуда позйын

     Зэв интереснӧйтор мӧвпыштӧмаӧсь водзмӧстчысь коми йӧз - "Кыв поз" проект. Медшӧр могыс уджыслӧн - тӧдчӧдны бать-мамлы семьяын коми кыв видзӧмлысь коланлунсӧ.
     Меным мойвиис ветлыны татшӧм аддзысьлӧм вылас март 18-ӧд лунӧ. Ёртасян керкаын коймӧд паныдасьӧм вылын чукӧртчисны коми бать-мам челядьыскӧд. Уджыс муніс торъя жыръясын. Бать-мамкӧд артмис сёрни семьяясын коми кыв видзӧм йылысь. Челядь сы кадӧ тӧдмасисны коми серъясӧн, ворсісны да вӧчисны аслыспӧлӧс шур-шар.
     Тӧдса, мый тшӧкыда коми котыръясын челядь рочасьӧны. Мыйла тадз артмӧ? Тырмымӧн-ӧ вын пуктӧны бать-мам, мед тадз эз ло. Кыдз тайӧ войтырыслы, кӧн ныв-зон дугдылісны кутшӧмкӧ кадӧ сёрнитны комиӧн, бӧр вуджны чужан кывйӧн сёрни вылӧ? Та пӧрйӧ кагаыс лыддьӧ асьсӧ комиӧн либӧ рочӧн? Тайӧ да мукӧд юалӧм кыптыліс кывкутана сёрни дырйи.
     Бать-мам висьтасисны котырын мытшӧдъяс йылысь, а кагульнича ассяньыс вӧзйис, кыдз найӧс венны. Сідз, кагуклы колӧ коми среда, котырысь ӧтдор. Шуам, пӧль-пӧч дорӧ сиктӧ ветлӧм, коми школа да садйӧ новлӧдлӧм, коми кывъя кружокъяс вылӧ котралӧм, коми семьяяскӧд ёртасьӧм да с.в. Тырвыйӧ кагукӧс колӧ пыртӧдны коми культураӧ - ӧтлаын ветлыны музейӧ, коми театрӧ. Тӧдмӧдны йӧзкӧд, код тшӧтш коми, и мед найӧ сыкӧд сёрнитасны буретш комиӧн. Шуам, кагульничаыс либӧ велӧдысьыс кӧ коми, колӧ корны, мед тэнад кагаыдкӧд найӧ тшӧкыдджыка сёрнитасны комиӧн. Колӧ ошкыны, кор челядьыд шуӧны комиӧн, а оз кӧ мыйкӧ артмы шунысӧ, оз позь серавны на вылын!!! Сэк найӧ кутасны яндысьны висьтасьны коминас, а ошкӧмыд, кыдз ставлы тӧдса, ышӧдӧ водзӧ вермӧмъяс вылӧ!
     Какгаыдкӧд кӧ дугдылінныд коминас сёрнитны кутшӧмкӧ кадӧ, детсадъяс ветлігас, шуам, то пыртӧй коми сёрнисӧ вӧляысь, медводз кокни сёрникузясянь, гортын сёрни гӧгӧрвоӧмсянь, а сэсся вочасӧн джудждӧдӧй тӧдӧмлунъяссӧ - лыддьӧй коми небӧгъяс, видзӧдӧй да кывзӧй коми кывъя челядьлы передачаяс да с.в. Бур приёмӧн лоӧ пыртны котырӧ коми ворсӧмъяс, коми гаж котыртны.
     А медшӧрыс, колӧ гӧгӧрвоӧдны челядьлы ичӧтсяньыс нин, ар 2-3-сянь, мый ті сёрнитанныд кык кыв вылын, кужанныд шуны ставсӧ и комиӧн, и рочӧн. Мед кага гӧгӧрвоас, мыйла мамыс сыкӧд комиӧн сёрнитӧ, а кагульнича - рочӧн. И колӧ бытьӧн шуны, мый тайӧ кыккывъялуныс - зэв буртор. Ӧти и сійӧсӧ кужны шуны кык кывйӧн - тіян котырлӧн, коми йӧзлӧн аслыспӧлӧслун, озырлун. Чайта, кага тайӧс гӧгӧрвоас.
     Та серти. Кыдз менам вӧлі?
     Сёрнита Мишуккӧд куш комиӧн, а сійӧ мӧд во садикӧ котралігад векджык рочасьны кутіс. Шуам, сійӧ висьталӧ: "Хочу кушать". Ме сылы: "Сёйны кӧсъян? Но бур". А Миша дӧзмӧмӧн: "Абу сёйны кӧсъян, а хочу кушать. Марья Григорьевна говорит, кушать!" Ме векджык шайпаймуна.
     А тайӧ сёрни бӧрас гӧгӧрвои, кыдз колӧ шуны Мишуклы. Висьталі, мый ми сёрнитам кык кыв вылын, и гортын, мамкӧд, бурджык лоӧ шуны комиӧн кывсӧ, а садикын - рочӧн. Мед кӧ кык арӧса кагаыс (регыд куим тырӧ), гӧгӧрвоис тай менӧ. Картупель весалам да шуӧ: "Это большая картошка". Мися, ыджыд картупель, тэ ӧд тӧдан, кыдз коминас лоас. Сразу вежӧ кывсӧ: ыджыд пӧ.
     Чайта, татшӧм сёрни дырйи ми быдӧн кага быдтӧмын асссьыным мытшӧдъяснымӧс казялам да вермам венны.
     Сёрни помланьыс быдӧн кабала вылӧ гижис, мый кӧсйӧ аслас кагуксянь и мый ачыс талунъя лун кежлӧ вӧчӧ та серти. Менам артмис, мый ёна колӧ уджавны сы вылын, мед коми кывсӧ, культурасӧ пыртны да вужйӧдны котырӧ.
     Кажитчисны ёртъяслӧн вӧзйӧмъяс: Люда Камбалова бурторйӧн индіс рӧд туялӧм. Збыль, кагаыдкӧд кӧ ӧтвылысь корсянныд воддза кӧлена йылысь юӧр, сійӧ аддзас и кутас кывны асьсӧ тайӧ ыджыд рӧдыслӧн юкӧнӧн, а сідзкӧ, оз ӧтдортчы чужан кывйысь.
     Ӧльӧш Рассыхаев Егор пиыскӧд лоӧмтор йылысь висьтасис. Гижӧма, вӧлӧм, пиыслы смс комиӧн, а мӧдыс сылы вочавидзӧма, тшӧтш жӧ комиӧн, дерт, ӧ да і шыпасъятӧг медводдзаысьтӧ. Батьыслӧн радыс! А пиыслы нӧшта на телепит лоӧма пуктыны коми раскладкатӧ телепон вылад. Рытнас жӧ и вӧчӧмаӧсь. Со тадз и асьным ышӧдам челядьнымӧс коми кыв пыдди пуктӧмад!
     Ӧтув сёрни бӧрын ставным ӧтвылысь велӧдім помӧсдінса шен. И шуим, мый татшӧм аддзысьлӧмъясыс бытьӧн бурӧсь! Волывлӧй тшӧтш, коми бать-мам!

суббота, 30 декабря 2017 г.

2017 волы кывкӧртӧдъяс

     Помасьӧ во. Мыйӧн сійӧ коляс менам паметьӧ, кор уна-уна во мысти казьтышта?))
     Уна вежсьӧм лои олӧмын. Ӧти-кӧ, январ медводдза лунсянь менӧ пуктісны С.Я. Маршак нима челядьлӧн национальнӧй библиотекаын коми юкӧнӧн веськӧдлысьӧн. Уджыс содіс ёна. Медводдза во веськӧдлысьӧн уджалі да, юрӧй шоммис тыр кабалаысь. Ме кокньыд морт, окота пыр мыйкӧ выльторйӧ кутчысьны-вӧчны, мед би киньыс оз кус. А тан лоӧ тӧлысьсянь тӧлысьӧдз гижны план, сэсся отчёт, план, отчёт и с.в. А мыйӧн нӧшта ачымӧс падмӧда? Велалӧма, батьӧ моз жӧ, ставсӧ вайӧдны зумыд подулӧдз, мед ставыс вӧлі лючки-бура гижӧма-кывкӧрталӧма. А татчӧ ӧд кад колӧ! Да и мукӧд библиотека уджсӧ некод эз чинты. Но нинӧм. Велалышті нин. Мӧд во, чайта, ӧдйӧджык да кыпыдджыка уджыс мунас...
     Мӧд-кӧ, дыр кад мӧвпалі машина право вылӧ велӧдчыны. Да и босьтчи! Кристина чой кор нуӧдіс)) Сьӧкыдакодь муніс велӧдчӧмыс, квайтӧдысьсӧ тай сдайті жӧ! Но ӧні, кор правоыс ки вылын, гӧгӧрвои, мый оз ёна кыскы руль саяд. Дерт, дача вылӧ да мый да кута петавлыны машинаӧн. Но и та серти на видзӧдлам, смелмӧдча ог))
     Коймӧд-кӧ, ӧбликӧс вежышті. Мавті синлап, пельӧс рузьӧді, юрси лэптышті. А син бурдӧдӧм вылӧ мый дыра смелмӧдчи?! Во нёль! И со тай! Таво ветлі да ӧчкиӧс шыбиті. Ӧні быттьӧ эг и новлы гӧгыля-вугылятӧ))
      А мый вӧчтӧм лои? Медся коланаторйыс! Гижан уджыс! Танялы сиӧм кывбурӧн и помала восӧ. Оз эськӧ позь тадзи да. Век колӧ асьтӧ уджӧдны, енбиыс кӧ сетӧма мыйкӧ вылӧ. А со тай! Век мӧд удж вылӧ ыстыся.
      Выль воӧн, рӧдвуж-ёртъяс! Шуд да дзоньвидзалун! Мед матыссаясыд век вӧліны орччӧн. Мед эз киссьы синва... Выль воӧн! Выль шудӧн!

вторник, 5 декабря 2017 г.

Велöдчам вöчны блог

     Ёртъяс, код окотитö дасьтыны коми кывъя ас блог, но оз тöд, кыдз тайö вöчсьö, видза корам С.Я. Маршак нима челядьлöн лыддьысянiнö öшым 8-öд лунö 16 час рытын. Коми блогйысьяс Öньö Лав да Алёна Тувсовъя юксясны öтуввезйын луннебöг нуöдöмын гусяторъясöн. 
     Тайö уджыс зэв колана, сы вöсна мый уна коми йöзлы окота лыддьысьны öтуввезйын буретш комиöн. Гашкö, тэнад выльторъясыд оз тырмыны кутшöмкö сиктса олысьлы, либö тэ верман юксьыны мыйкö сэтшöмöн, мый некысь он аддзы: чöскыд пöжас рецептöн, ас киöн вöчöмторйöн, кывбур-висьтöн. Виччысям, мый буретш тэ лоан коми блогйысьöн!

среда, 6 сентября 2017 г.

Сюрис на гожыс

     Быттьӧ и элясим кӧдзыд гожӧм вылӧ, но миянлы, Нестеров котырлы, сюри на гожыс.
     Максим пиӧй коми кывйысь олимпиада бура гижысьяс лыдын ветліс саридз вылӧ, "Черономорская зорька" лагерӧ. Ыджыд аттьӧ унаысь ас кежысь шуи енбиа аньлы Раиса Васильевна Шаховалы. Буретш сылӧн вӧлі мӧвпыс котыртны тайӧ уджсӧ, неминучаыд суис челядьӧс ыстытӧдз на. Югыдін да шоныдін шань мортлы.
     Анна баб-дедыскӧд тшӧтш шутёвтліс купайтчыны шоныд гыяс вылӧ. Сійӧ миян визув да, инас абу ӧшйылӧма. Мойвиӧма весиг дельфинарийын сэтчӧс дельфинъясӧс велӧдны сьывны - ӧтнасӧс корӧмаӧсь сцена вылас, тшӧктӧмаӧсь мыйсюрӧ петкӧдлыны, а ваын олысьясыд кывзысьӧмаӧсь. Радыс... Гач тырыс))
     Мишук, дерт, ичӧт на да, бать-мамыскӧд ноксис град йӧрын, отсасис сэтӧр вотны, ёг весавны. А ми некымынысь вӧрӧ удитім шутёвтлыны гожӧмнас, удж костын. Мырпомла да тшакла, ичӧтика чӧд вотыштім и. Ӧтчыдсӧ тшакысла ветлігас гӧрд гобджык сюрис. А мӧдысьсӧ - ельдӧгыс вӧлі кисьтӧма. Та мындасӧ нэмӧн на эг аддзыв. Ваын куйлӧны, регыд солассясны. Тӧв кежлӧ номсасянтор лоас. Сола ӧгуреч да компотъяс дасьті жӧ нин. 
     Со тадз и олам. И уджыс, и шойччӧгыс тырмӧ!)

вторник, 25 июля 2017 г.

Шойччӧм

     Со и помасис гожся шойччӧм. Тайӧ комын луннас сымда лои вӧчӧма, сымдалаӧ ветлӧма. Кор и удитсьӧма?
     Отпускӧ петан лунӧ мӧді Удораӧ "Коми книга" гаж вылӧ. Удора вочааліс зэв шоныда. Гаж лӧсьӧдысьясӧн ставыс вӧлі мӧвпыштӧма лючкиа, артыштӧмаӧсь быд минут. Вочаалісны поезднымӧс, овмӧдісны гостиницаӧ, а водз асывсяньыс нин заводитчис гаж костса удж. Медводз котыртчис гӧгрӧс пызан, кӧн сёрнитім вӧр-ва видзӧм да лов видзӧм йылысь. Сёрниӧ пырӧдчисны вӧр-ва дӧзьӧритысьяс, гижысьяс, журналистъяс, удораса администрацияӧ пырысьяс, сиктса олысьяс. Лои шуӧма во чӧжӧн пӧртны олӧмӧ вӧр-ва видзӧмлы сиӧм уна уджтас.
     Гӧгрӧс пызан бӧрын пансисны челядькӧд да гырысь войтыркӧд аддзысьлӧмъяс. Гижысьяс да журнал-газет дасьтысьяс юксисны олӧм вылӧ видзӧдласнас, лыддисны кывбур-висьтъяс, гажӧдісны челядьӧс, ошкисны гижан уджӧ пырӧдчысьясӧс. Аддзысьлӧмыс артмис зэв кыпыд. Та бӧрын воссисны ывласа площадкаяс, кӧн вӧлі позьӧ ньӧбны керка да асьтӧ мичмӧдантор, нуръясьыштны, вӧчны мыйкӧ ас киӧн. Торъя площадкаяс вӧлі сиӧма гижысьяслы да журналистъяслы. Сиктса йӧз матыстчылісны сёрнитны, кывзыны кывбуръяс, босьтны кырымпас. Сэн жӧ матын мичаа сьылісны да йӧктісны сиктса коллективъяс. Эз бара-й кынмыны ёсь тӧв улын, ёна и песісны ки да кок сцена вылын. Медыджыд петкӧдчӧмыс виччысис йӧзӧс Междуреченск клубын. Зэв жӧ и гажа вӧлі! Ӧти-кӧ, ачыс клубыс сэтшӧм, мый карса театръяслы позьӧ вежӧгтыны: ыджыд, бур апааратураа, став артистыслы тырмымӧн микрофона, сцена ӧтар-мӧдар бокас меститӧм паськыд экрана. Мӧд-кӧ, ставыс гартчис коми гижӧдъяс гӧгӧр. Удораса уна сикт-грездысь коллективъяс дасьтӧмаӧсь гижысь-юбиляръяслӧн висьт-повесьт юкӧнъясысь петкӧдчӧмъяс. Меным медъёна воис сьӧлӧм вылӧ Владимир Тиминлӧн "Эжва перымса зонкаысь" да Елена Афанасьевалӧн "Дуда платтьӧаысь" юкӧнъяс. Гырысь гижысьяс да том поэтъяс тшӧтш лыддим кывбуръяс, режиссёрыс вӧчис збыльвыйӧ мичаӧн тайӧ лыддьӧмсӧ. А став концерт йывсьыс позьӧ шуны - ме некор на эг аддзыв татшӧм бур петкӧдчӧмсӧ!!!
     Удораысь бур сьӧлӧмӧн воӧм бӧрын, дача йӧрын ноксьыштӧм бӧрын, мӧдім сиктӧ, бать-мам керкаӧ. Юль медводдза лунӧ ми ӧти классын велӧдчысьяскӧд котыртім дас вит вося аддзысьлӧм. Ноксьыны бура дыр ковмис, мед чукӧртны ставнымӧс, индавны, коді мый ньӧбас. Шуим чукӧрчтыны асывнас, но аслам и сёрмыссис. Сы лунӧ буретш сдайті экзамен шопералӧм вылӧ. Квайтӧдысь!!! Ог нин вӧлі кӧсйы мунны, мед ёна не сёрмыны ёртъяс дорӧ, да и полі, мися, бара оз артмы, но верӧсӧс кывзыси да муні. И артмис ӧд! Бур сьӧлӧмӧн сэсся мӧді Ыджыдвиддзӧ. Ёна нин виччысьӧмаӧсь. Но гажӧдчыны удитім на. Сералім-ворсім бурпӧт.
     Турун пуктытӧдз сэсся шуим ветлыны бать чужанінӧ, Спаспорубӧ, Нина баб ордӧ. Эгӧ ёна дыр кежлӧ, но удитім ветлыны дед да дядьяс гу вылӧ, отсавны баблы идравны керка, мудйыны картупель му, пывсьыны. Бӧрсӧ мунігӧн баб шогпырысь век сералӧ: истӧг тувла пӧ сӧмын бара волінныд. Дырсӧ некор оз артмыв овны: то мам, то верӧс, то ачым уджалам. Но дона мортӧс видлыны вонас кыкысь-куимысь век ветлам. Пӧрысьмӧма нин бабуш. Дыр на ов, мусаӧй!
     А сэсся и турун пуктан кад воис. Мам кӧзаястӧ видзӧ да, бура уна турун лоӧ вӧдитны. Турун пуктӧм костас верӧскӧд кыкысь ва вылӧ лэччылім чери кыйны. Ме медводдзаысь ботанаси. Ок и мича ва вылад, торйӧн нин пыж вылын мунігӧн. Сиктад и кольччи эськӧ овны. Чериыд шедіс да, нимкодьӧй!
     Син лапнитны эг удит, воис поездӧ пуксян кад. Петыркарӧ шуим ветлыны ыджыд котырӧн: мам, чойяс, челядь. Карса патераӧ да дача вылӧ мунӧмсорӧн и лои пыравлыны, ӧттор-мӧдтор вӧчыштны - сэсся туйӧ. Медводдзаысь та выйӧдзсӧ сёрмыссис. Ковмис Аннакӧд Эжваын пуксьыны поезд вылас. Ӧстальнӧйыс воисны водзджык, а ми машинасӧ вывті сёрӧн корим. Петыркарын олім воча чой ордын, лунтыръясӧн карӧд шӧйтім, ёнджыкасӧ, дерт, челядьӧс новлӧдлім-гажӧдім. Аня-Максимлы медъёна кажитчис уджавны да нажӧвитны сьӧм "челядь карын", а Мишуклы - видзӧдны, кыдз ветлӧ поезд-машина "ичӧт канмуын". Ыджыд карад эг жӧ дыр олӧй, отпускӧй помасян выйын нин вӧлі да.
     Шойччан лунӧ нин шойччӧмӧй помасис. Поезд бӧрын удиті кӧртавлыны дача вылын ӧгуреч, выльлунсянь нин удж вылын. А кӧсъя на шойччыны водзӧ!!! Со тадз. Эг на пӧт))